Cubaneo

Każdy z graczy dysponuje zestawem pięciu kart postaci. To jeden z najważniejszych elementów gry, bo właśnie te karty określają, co będziemy robić w swojej turze oraz z jaką siłą przejdziemy do fazy lobbowania w kubańskim Parlamencie.

Podczas Fazy Akcji w każdej rundzie skorzystamy tylko z czterech kart, czyli wykonamy cztery akcje postaci i żadnej z nich nie będziemy mogli powtórzyć. Wszystko należy przemyśleć i dobrze sobie poukładać tak, żeby cały zaplanowany łańcuch akcji odpowiednio zoptymalizować.

W grze od razu mamy dostęp do wszystkich trzydziestu budynków. Każdy z nich jest inny i oferuje własną zdolność. Przed rozgrywką warto zapoznać się z ich działaniem, bo gra premiuje graczy, którzy wiedzą nie tylko, jak z nich korzystać, ale również, które z nich na początku gry najlepiej wpiszą się w produkcję konkretnej posiadłości.

Budowanie gospodarki opartej na pozyskiwanych zasobach i budynkach, które je przetwarzają, to ważna część ekonomii całej gry. Do tego dochodzą budynki, które pozwalają zdobywać gotówkę, punkty, głosy i wpływy w Parlamencie, a także oddziaływać na to, co dzieje się w porcie.

Budynek, po opłaceniu kosztów budowy, umieszczamy na jednym z pól posiadłości dzięki Architektowi. Trzeba to zrobić na polu produkcji produktu lub surowca, więc stawiając go, należy mieć świadomość, że od tej pory nic już z tego pola nie wyprodukujemy. Postawienie budynku jest więc ważną decyzją, która ma wpływ na całą grę. Trzeba to robić z głową i najlepiej tak, żeby już w momencie budowy dobrze wykorzystać zasadę pozwalającą jednorazowo skorzystać z jego zdolności.

Akcja alternatywna Architekta pozwala zdobyć dwa albo jeden punkt zwycięstwa. Niby mało, ale czasami i to wystarczy, żeby wygrać.

Wiemy już, że nasza posiadłość produkuje surowce i produkty. Nie dzieje się to jednak samo. Do tego służy Pracownik, którego znacznik ustawiamy na jednym z dwunastu pól i produkujemy zasoby z sześciu pól rzędu i kolumny, na których przecięciu się on znajduje.

Przy pozyskiwaniu surowców nie ma ograniczeń, ale produkcja na polach produktów już takie ograniczenia ma. Tylko dwa produkty wyprodukujemy za darmo, a za każdy kolejny musimy wydać jeden znacznik wody. Mówimy tu o trzcinie cukrowej, tytoniu i cytrusach, więc nie dziwmy się, że pojawia się potrzeba nawadniania. W grze pieniądze są bardzo ważne, ale czasami okazuje się, że faktycznie pieniądz to nie wszystko. Brak jednej kosteczki wody może zniweczyć nawet najbardziej sprytny plan.

Choć położenie znacznika Pracownika ma duże znaczenie dla produkcji, wpływa również na inny element mechaniki. Wracamy tu do budynków i akcji Nadzorcy, który pozwala aktywować wszystkie budynki w rzędzie i kolumnie, na których przecięciu znajduje się znacznik Pracownika. Drugim zastosowaniem Nadzorcy jest aktywacja jednego dowolnego budynku.

Już chyba nie będę się powtarzał, że to ważne dla rozgrywki, bo tutaj w zasadzie wszystko takie jest, a poszczególne mechaniki przenikają się i tworzą wspólny układ zależności.

Pomimo własnej produkcji będziemy czasem potrzebowali zdobyć jakiś zasób albo sprzedać coś, co nie jest nam potrzebne lub po prostu pozwoli zdobyć pieniądze. W tym pomoże nam Handlarka, która umożliwia kupowanie i sprzedawanie produktów oraz towarów na rynku. Takich transakcji możemy wykonać dowolną liczbę, choć sprzedaż jest ograniczona pojemnością rynku. Jak widać na zdjęciu, ceny zmieniają się w zależności od dostępności poszczególnych dóbr, a im jest ich mniej, tym są wyższe. Jeden dowolny surowiec lub produkt możemy też zdobyć, korzystając z akcji alternatywnej Handlarki. Rynek to ważne miejsce dla zachowania płynności, zarówno zasobów, jak i finansowej. Jej zachwianie może mieć duży wpływ na grę, bo przy ustalonej liczbie tur trudno później nadrabiać braki.

Został nam już tylko port i widoczne w nim zacumowane statki. Każdy z nich ma określony zestaw produktów i towarów, które można na niego załadować. Przeważnie widzimy w porcie trzy statki, ale nie zawsze te same, bo będą z niego wypływały w pełni załadowane albo wtedy, gdy znajdą się przy ostatnim nabrzeżu. Dzieje się to podczas Fazy Czyszczenia, choć w grze są też inne możliwości manipulowania statkami. Żeby ograniczyć losowość, mamy też podgląd statku, który jako następny pojawi się w porcie.

Ogólnie port żyje i pozwala zarabiać punkty, a konkretnie zdobywa je dla nas nie kto inny jak sam Burmistrz. Dzięki jego akcji wysyłamy na jeden ze statków określone dobra handlowe i zdobywamy za nie punkty w zależności od nabrzeża, przy którym stoi statek: jeden, dwa lub trzy za każde wysłane dobro. Pokazuje to, że czasem warto poczekać z załadunkiem i zdobyć więcej punktów. Akcja alternatywna Burmistrza pozwala natomiast zdobyć pieniądze.

Korzystanie podczas gry wyłącznie z postaci z talii graczy mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której rozgrywka po pewnym czasie stałaby się mocno powtarzalna i jednostajna. Oryginalna Cuba borykała się z tym problemem od początku i dlatego dostała dodatek El Presidente. W Cubaneo nie musimy na niego czekać, bo już go mamy. Jego odpowiednikiem jest Promenada, czyli miejsce na planszy, gdzie w zależności od liczby graczy czeka na nas od czterech do sześciu kolejnych postaci i ich specjalne zdolności.

Skorzystanie z akcji Promenady nie jest wyłącznie naszą decyzją, ale wymogiem gry, ponieważ zasady nakazują nam podczas każdej rundy wysłać na nią nasz znacznik samochodu. W ten sposób blokujemy jedną z postaci dla innych graczy, a sami możemy skorzystać z jej zdolności. Wybór postaci ma też drugie dno, ponieważ samochód blokuje również znajdujące się pod nią wydarzenie.

Na Promenadzie nie zawsze znajdują się te same postacie i nie zawsze w tej samej kolejności. Przygotowanie ich zestawu zależy od liczby graczy, a kolejność zmienia się w każdej rundzie. W rozgrywkach, w których nie korzystamy z wszystkich sześciu postaci, pojawiają się tam również neutralne osiołki. Nie możemy korzystać z ich zdolności, ale same blokują znajdujące się pod nimi wydarzenia.

Akcje postaci z Promenady może nie są tak spektakularne, jak akcje tych podstawowych, ale dobrze użyte nieraz potrafią nas uratować lub namieszać w grze. Mogą dać punkty lub pieniądze, pozwolić aktywować Magazyn albo inny budynek, ale również przestawić statki w porcie lub zdobyć znacznik pierwszego gracza.

Decyzje graczy na Promenadzie decydują, jakie jedno wydarzenie będzie miało miejsce w Fazie Wydarzeń. Na początku może jeszcze nie czuje się ich znaczenia, ale po kilku grach zobaczysz, że wpływanie na rynek poprzez dodawanie lub usuwanie dóbr, na port przez odesłanie wszystkich statków czy na Parlament poprzez wprowadzenie wszystkich ustaw z pominięciem etapu, w którym normalnie o nich decydujemy, potrafi zmienić przebieg rozgrywki. Do tego dochodzi punktowe uderzenie w najlepszego gracza oraz jedyna możliwość pozbycia się budynku z posiadłości.

Wybierając postać z Promenady, czasami trudno zdecydować, czy bardziej zależy nam na jej akcji, czy na niewywołaniu wydarzenia, które jest z nią powiązane. Jednak dlaczego mielibyśmy się temu dziwić, skoro w tej grze nie jest to jedyny problem do rozgryzienia, a w dodatku często nie najważniejszy.

Parlament w Cubaneo nie napawa optymizmem, bo jasno pokazuje, kto ma na niego prawdziwy wpływ.

Każda z podstawowych postaci, oprócz przypisanej akcji, ma również określoną liczbę głosów, z których możemy skorzystać podczas Fazy Parlamentu. Najmniej ma ich Pracownik, a najwięcej oczywiście sam Burmistrz. Pamiętając, że jedna postać w każdej rundzie pozostaje niewykorzystana, to od nas zależy, jak mocno będziemy chcieli wpłynąć na przegłosowanie ustaw, które w kolejnej fazie wejdą w życie.

Wybór może być nieco łatwiejszy, jeśli dysponujemy zapasem gotówki, który możemy przeznaczyć na zakup dodatkowych głosów – jedno peso to jeden głos. Ta część fazy odbywa się w tajemnicy: każdy z graczy ukrywa w dłoni liczbę monet, które chce przeznaczyć na głosowanie, a następnie wszyscy jednocześnie je ujawniają. Minusem tej korupcji jest fakt, że wydane pieniądze przepadają również wtedy, gdy suma głosów z postaci i tych kupionych nie wystarczy nam do zwycięstwa.

W drugiej części Fazy Parlamentu głównym decydentem będzie osoba, która wygrała walkę o głosy. To ona wybierze dwie spośród czterech proponowanych ustaw, które staną się aktywne. Część z nich zostanie rozpatrzona już w najbliższej Fazie Ustaw, a inne będą wpływały na rozgrywkę w kolejnych rundach. Niewybrane ustawy zostaną odrzucone z gry.

Ustawy podzielone są na cztery kategorie i pozwalają zdobywać punkty (ustawy o podatkach, cłach i dotacjach) oraz ustalać warunki gry na dalsze rundy (ustawy o ograniczeniach).

Wybrane ustawy danej kategorii zastępują już obowiązujące ustawy tej samej kategorii, ale te z niewybranych kategorii, uchwalone wcześniej, wciąż działają. Może się więc zdarzyć, że jakaś ustawa będzie obowiązywała przez całą grę.

Wybierając więc w poprzedniej fazie ustawy, powinniśmy robić to świadomie i uwzględniać nie tylko nasze możliwości, ale również sytuację przeciwników. Trzeba sprawdzić, kto na danej ustawie zyska najbardziej. Tutaj warto spojrzeć na plansze innych graczy i wszystko sobie przeliczyć, żeby podczas rozpatrywania ustaw w aktualnej Fazie Ustaw nie spotkało nas niemiłe zaskoczenie. Ustawa o ograniczeniach nie jest w tej fazie rozpatrywana, bo jej działanie dotyczy przyszłych tur i zmienia określone elementy rozgrywki.

Podczas tej fazy robimy głównie porządki na planszy, ale graczy najbardziej dotknie etap psucia się produktów, który obejmuje produkty niezabezpieczone w Magazynie. Wszystkie produkty pozostawione na placu musimy po prostu odrzucić do zasobów ogólnych. Surowce i towary nigdy nam się nie zepsują, więc możemy je trzymać na placu pomiędzy kolejnymi rundami.